Succesvolle bedrijven in een onvoorspelbare wereld: vier survival skills (2)

3-1-2013

Survival of the fittest

De toegenomen dynamiek en onvoorspelbaarheid van markten vraagt om bedrijven die zich snel kunnen aanpassen. Die open staan voor wat er gebeurt in hun omgeving en inzien welke bedreigingen én kansen dat biedt. Organisaties die vervolgens de focus en daadkracht hebben om hun processen, propositie of business model te innoveren. Oftewel zoals Darwin zei: “Survival of the fittest”. In goed nederlands: “Overleving van de meest aangepaste”. 

Maar wat maakt een organisatie “the fittest”? In mijn ogen zijn er vier eigenschappen die een organisatie adaptief maken en houden. Door actief op deze “survival skills”te blijven sturen kan je voorkomen dat een organisatie in zichzelf gekeerd en vastgeroest raakt.

De vier eigenschappen zijn:

  1. Vrijheid
  2. Kwaliteit
  3. Authenticiteit
  4. Klantgerichtheid

 

Vrijheid

De eerste eigenschap van een adaptieve en innovatieve organisatie is vrijheid. Daarmee bedoel ik dat medewerkers ruimte en vertrouwen krijgen om zelf invulling te geven aan hun werk. Vrijheid en vertrouwen leiden tot creativiteit, ondernemerschap en job satisfaction. De vrijheid om zelf beslissingen te nemen en keuzes te maken, leidt tot ownership en verantwoordelijkheid. Immers als je de ruimte krijgt om je eigen idee uit te werken of je eigen methode te gebruiken, dan is het resulaat ook jouw eigen succes of jouw eigen falen. Waarbij overigens gelijk gezegd moet worden dat in een alerte organisatie een eventueel “falen” niet gelijk afgestraft wordt, maar als leergeld wordt gezien voor het innoveren en verbeteren.

Adaptieve organisaties geven dus hun medewerkers ruimte en eigen verantwoordelijkheid  bij het behalen van hun doelen. Ze werken op basis van vertrouwen in plaats van controle. Het zijn bedrijven die hun medewerkers geen voorschriften en regels opleggen voor het uitvoeren van de werkzaamheden, maar die richting en kaders verschaffen op basis van uitgangspunten en principes.

Kwaliteit

Sommigen van u zullen bij het vorige punt denken “ allemaal leuk en aardig die vrijheid, maar leidt vrijheid niet tot vrijblijvendheid en daarmee tot chaos?”  Dat risico is inderdaad aanwezig  als vrijheid niet gepaard gaat met het volgende kenmerk van een adaptieve organisatie: Kwaliteit.

Daarmee bedoel ik de kwaliteit van de besluitvorming, kwaliteit van de medewerkers en kwaliteit van de manier van (samen)werken. Het gaat om het bewust definieren van doelstellingen, het maken van gerichte plannen om die doelstellingen te  bereiken  en het stellen van prioriteiten. Heel expliciet: dus ook het lef hebben te zeggen dat je bepaalde dingen nu niét gaat doen. Vervolgens gaat het dus ook om kwaliteit van samenwerking en van de medewerkers. Elkaar aan de afspraken houden. Streven naar continue verbetering van de organisatie, jezelf en je collega’s. Elkaar in dat streven ook eerlijke feedback kunnen en durven geven.

Het bovenstaande lijkt bij eerste lezing misschien allemaal gesneden koek. Maar hoe vaak is het maken van een plan in veel organisaties niet een soort ritueel tijdverdrijf? Altijd uitgevoerd in oktober of november omdat “we nu eenmaal een plan voor volgend jaar moeten hebben”. Wie kent niet de lijstjes met verbeterpunten, waarin beloofd wordt dat  alle euvels van de organisatie de komende kwartalen worden opgelost. Echter in de praktijk komt er weinig of niks van terecht: teveel punten, geen keuzes, geen prioriteiten.  Maar op papier ziet het er wel ambitieus en daadkrachtig uit…..

Maar hoe kan je elkaar aan afspraken houden, als iedereen “verzuipt” in de acties en afspraken. Hoe stimuleer je het streven naar continue verbetering  als iedereen moedeloos wordt van het feit dat er nooit een plan wordt afgemaakt of een actie wordt afgewerkt? En “Last but not least”: Hoe kan je een organisatie effectief in vrijheid laten werken als er geen duidelijke doelen en kaders zijn?

In het derde en laatste deel van de artikelenserie zal ik verder ingaan op de eigenschappen authenticiteit en klantgerichtheid. 

 

Auteur: Harald Medema 

 

Geïnformeerd worden over nieuwe artikelen op Parallel Blog? Volg ons via RSS of op Twitter

 

Reageren? »